Van gangbaar naar biologisch, boeren Jan en Niels maken de omschakeling

Jan de Koeijer en Niels Heining behoren tot de kleine twee procent akkerbouwers op Schouwen-Duiveland die biologisch boeren. Ze zijn daar in 2022 mee begonnen en zitten nog middenin de overstap van gangbaar naar biologisch, toch is al de helft van hun grond omgeschakeld. In 2027 hopen ze honderd procent biologisch te werken.

In zijn overall en op modderige kaplaarzen ontvangt Jan ons tijdens de lunch op de boerderij tussen Brouwershaven en Zonnemaire. Het is tijd voor een boterham. Met biologisch beleg uiteraard. “De liefde en interesse voor biologisch is eigenlijk in mijn jeugd ontwikkeld. En voor het bedrijf had ik de wens al heel lang om biologisch te worden. Pas sinds de samenwerking met Niels voelde het haalbaar. We maken ons allebei zorgen over het verlies van de biodiversiteit, de verandering van het klimaat en de gezondheid van ons milieu. We willen bijdragen aan een positieve verandering.”

Zo’n omschakeling is een proces van jaren, vertelt Jan. “We zijn begonnen met een plan te maken en een adviseur zoeken die bij ons past. Wat willen we en wat is er nodig? Bij een keuze als deze zijn er vooral een aantal praktische twijfels waar je mee te maken krijgt. Kun je het onkruid de baas, gaat de teelt lukken en is er voldoende vraag naar de producten? Het zijn onzekere factoren die je niet van tevoren kunt uitdenken.” De investeringen die erbij komen kijken, zijn groot en het ondernemersrisico dus ook.

Inmiddels is 50 hectare van hun grond biologisch, 40 hectare is in omschakeling en 10 hectare is nog gangbaar. “Zo’n omschakeling houdt in dat je geen gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest meer mag gebruiken. Het zaaizaad en de dierlijke mest die je gebruikt, moeten bovendien van een biologisch bedrijf komen. Het is de bedoeling dat de hele keten biologisch is,” legt Jan uit. Dat alles vraagt nogal wat van een boer, niet gek dat er op het eiland maar twee procent van de boerenbedrijven biologisch is. “Wij maken dan misschien niet hét verschil, maar wel een verschil. We krijgen veel respect en waardering, collega’s volgen ons met interesse.”  

De meeste producten van Jan en Niels, waaronder uien, rode bieten, pompoenen, wortels en erwten, gaan de grens over. “Daarnaast verkopen we ook wat in een kraampje aan de weg en op de weekmarkt in Zierikzee. Zo hopen we biologisch leuk en toegankelijk te maken voor mensen.”